close
تبلیغات در اینترنت
در هیاهوی زندگی در یافتم::چه دویدنهایی که فقط پاهایم را از من گرفت در حالیکه گویی ایستاده بودم!!!چه غصه هایی که فقط سپیدی مویم را حاصل شد در حالیکه قصه ای کودکانه بیش نبود...دریافتم:: کسی هست که اگر بخواهد میشودواگرنخواهد نمیشود به همین سادگی!!!کاش نه میدویدم نه غصه میخوردم فقط اورا نگه میداشتم او خودش بجایم میدویدوغصه میخورد.....از انسانها غمی به دل نگیر؛زیراخودنیزغمگینند؛باآنکه تنهایندولی ازخودمیگریزند،زیرابه خودوعشق خودشک دارند.پس دوستشان بدار اگرچه دوستت نداشته باشند.......

ریتون های هخامنشی

سه شنبه 26 تیر 1397
توضيحات بنر تبليغاتي



نویسنده : سمیه درک زاده |

 

ریتون های هخامنشی



در میان آثار هنری هخامنشیان، ریتون‌ها جای خاصی را به خود اختصاص داده و با ویژگی مختص خود این آثار هنری، از چگونگی هنر درباری که در حقیقت نوعی تجمل پرستی است ما را آگاه می سازد. ریتون که یک واژه یونانی است، معمولا به ظروفی اطلاق می شود که از بخش قدامی انسان و یا حیوان و از یک ظرفی به شکل شاخ که در قسمت تحتانی ظرف بهم متصل می‌شوند تشکیل می‌گردد. این نوع ظرف که هی‌تیت‌ها از آن به نام بیبرو در اسناد تاریخی خود یاد نموده‌اند، چه در اعصار پیش از تاریخ و چه در دوران‌های تاریخی، پیوسته در مراسم دینی و سایر تشریفات درباری مورد استفاده قرار گرفته و غیر از موارد فوق، کاربرد دیگری نداشته است. ریتون‌های سفالین، در ایران از قدمت بیشتری برخوردار بوده و از هزاره چهارم پیش از میلاد تا بعد از عصر هخامنشیان (پارت و ساسانی) نیز موجودیت خود را با همان ویژگی حفظ نموده است. با وجود این‌که قدمت هنر ریتون سازی در باستان شناسی آسیای صغیر بیشتر از ایران بوده و تا عصر نو سنگی می‌رسد ولی ریتون‌های مکشوفه از آسیای صغیر، از نظر شکل ظاهری با ریتون‌هایی که از ایران یافت شده اند کاملا اختلاف دارند.

البته ریتون‌هایی که قسمت فوقانی آنها به شکل شاخ بوده و بخش پایین آن به گرده حیوانی متصل می‌شود، ادامه ریتون‌هایی است که احتمالا برای اولین بار در ایران ساخته شده و نمونه‌های سفالین آن را در هزاره چهارم پیش از میلاد از شوش، در نیمه دوم هزاره دوم بیش از میلاد از دروس شمیران، تهران و در نیمه اول هزاره اول پیش از میلاد (از فلز و سفال) از نقاط مختلف ایران می‌شناسیم.
با توجه به نمونه‌های پیشین ریتون‌ها، بهترین آنها را که با شیوه و سبک درباری ساخته شده‌اند، در عصر هخامنشی از طلا، نقره، مفرغ آهن و سفال با ویژگی خاصی ظاهر شده و از نظر سبک ریتون سازی و آثار هنری این عصر جای بس مهمی را در میان سایر آثار تجملاتی و صنعتی به خود اختصاص داده است. در ساختن ریتون‌های هخامنشی، نهایت ظریف‌کاری، دقت و استادی رعایت شده و هنر مندان در این رشته هنری، نیز از نظر خلاقیت و مهارت، برتری هنر این عصر را نسبت به دوره‌های پیشین کاملا مشخص و روشن نموده است.
ریتون‌های هخامنشی که به احتمال زیاد از نمونه‌های مادی و اوراتویی و سکایی اقتباس شده‌اند، عموما از سرزمین‌های تحت نفوذ هخامنشیان بدست آمده‌اند. ریتون‌هایی که از کوگانهای سکایی واقع در جنوب روسیه کشف شده‌اند یا بوسیله هنرمندان هخامنشی ساخته و یا اینکه سکایی‌ها در ساختن آنها شدیدا تحت تاثیر هنر هخامنشی قرار گرفته‌اند. ولی به احتمال قریب به یقین، ریتون‌های یافت شده از قبور سکایی توسط هنرمندان هخامنشی ساخته شده‌اند زیرا شیوه و تکنیک چکش‌کاری به‌ویژه در ریتون‌های فلزی این نظر را روشن می‌سازد.
ریتون‌هایی که از آسیای صغیر بدست آمده و مربوط به عصر هخامنشیان می‌باشند، از ارزش هنری خاص برخوردار بوده و در عین حال نفوذ و گسترش هنر هخامنشیان را در این سرزمین به اثبات می‌رساند که می‌توان به عنوان مثال از ریتون سفالین به شکل شیر، ریتون نقره‌ای به شکل بز وحشی و گریفون یافت شده از شهر ارزنجان (ارزینجان)، ریتون نقره‌ای به شکل آهو‌ی مکشوفه از شهر ارزروم سخن به میان آورد. البته منقار، پاها، گردن و باله‌ای گریفون با طلا اندود شده و سایر قسمت‌های آن از نقره می‌باشد. غیر از ریتون‌های فوق، یک ریتون سفالین به شکل اسب در کاوش‌های تپه ماشات (مشهد) از یک طبقه فرهنگی هلنیستیک (واقع در بخش مرکزی آسیای صغیر محل استقرار هی تیت ها) بدست آمده است که از نظر شکل ظاهری و لعاب هرمز روشن و جلا یافته، قابل مقایسه با ریتون‌های هخامنشی بوده و در چهار چوب هنر هخامنشی مورد بررسی می‌باشد.
ریتون‌های طلایی موزه متروپولتین (به شکل شیر)، ریتون نقره‌ای کلکسیون کورکی ین (به شکل گاو) ریتون نقره‌ای کلکسیون شی مل (به شکل قوچ) ریتون نقره ای موزه لنینگراد ( به شکل قوچ) ریتون‌های نقره‌ای موزه لوور (به شکل بز و اسب) ریتون نقره‌ای موزه بیریتیش ( به شکل گریفون)، ریتون‌های نقره‌ای موزه ارمیتاژ ( به کشل بز بالدار) ریتون طلایی کلکسیون شخصی در نیویورک ( به شکل آهو) و سایر ریتون‌های طلایی و نقره‌ای هخامنشیان که تزیین بخش موزه‌های ایران می‌باشند. آن چنان با مهارت و استادی ساخته شده‌اند که می‌توان از آنها بعنوان بهترین شاهکارهای هنر فلزکاری عصر هخامنشیان سخن به میان آورد.
یکی از زیباترین نمونه این ریتون‌ها که با ضرب چکش از طلای خالص ساخته شده‌اند که می‌توان از آنها بعنوان بهترین شاهکارهای هنر فلزکاری عصر هخامنشیان سخن به میان آورد.
یکی از زیباترین نمونه این ریتون‌ها که با ضرب چکش از طلای خالص ساخته شده و احتمالا از همدان یافت شده است، در میان ریتون‌های هخامنشی از ویژگی و زیبایی خاص برخوردار می‌باشد. این شاهکار بسیار ارزنده را ، امروزه در موزه ملی (موزه ایران باستان) به معرض نمایش قرار داده‌اند. این ریتون طلایی که مشتمل بر مجسمه شیر بالدار و متصل به جامی بلند است، بدنه آن مزین به خطوط شیاردار افقی برجسته بوده، اطراف لبه بالای آن دارای نقش گل‌های معمول در نقوش هخامنشی به نام گل‌های نیلوفر آبی و نقش زنجیره‌ای می‌باشد. بال‌های شیر تا محاذات گوشهای آن بالا آمده، چگونگی صورت، گردن ، دهان، دندان، چشم، بینی و چنجه‌های جلو انداخته شیر با نقوش برجسته متعدد تخت جمشید، از نزدیک قابل مقایسه می‌باشد. بلندی این ریتون 23 سانتیمر، طول آن در جهت سر و دم شیر 21 سانتیمتر، پهنای زیرین بدنه آن 8 سانتیمتر، قطر دهانه بالای ریتون 12 سانتیمتر و وزن آن 1875 گرم است.
ریتون طلایی دیگر، به ویژگی هنر عصر هخامنشی ، در موزه مترو پولیتن به نمایش گذارده شده است. با وجود این که از نظر ابعاد کوچکتر از ریتون قبلی بوده و دارای تزیینات کمتری است، ولی از لحاظ شکل ظاهری تزیین سطح بیرونی جام شیر بالداری که جام طلایی به گرده آن اضافه شده است، از یک طرف قابل مقایسه با ریتون مکشوفه از همدان بوده و از طرف دیگر ریتون‌های مکشوفه از آسیای صغیر را به یاد می‌آورد.
سطح بیرونی جام ریتون‌ها، در عصر هخامنشی یا به صورت ساده و بدون اینکه کوچکترین تزیین در آنها ایجاد گردد ساخته شده و یا اینکه با شیارهای افقی به صورت برجسته و به‌ندرت عمودی و در پیشابیش این شیارهای تزیین به‌ویژه در اطراف لبه، نقش گل‌های نیلوفر آبی و نقش زنجیره‌ای جلب توجه می‌کند که در ریتون‌های یونانی، شیارهای تزیینی بر خلاف ریتون‌های هخامنشی که اکثراً افقی هستند به صورت عمودی از پایین لبه تا گرده حیوان ، چون شیارهای قاشقی ستون‌ها، با ضربات چکش ایجاد گردیده، ولی نقش گل‌های نلوفرآبی هم در ریتون‌های هخامنشی و هم در ریتون‌های یونانی اکثرا در اطراف لبه ظاهر می‌شوند.
ریتون‌هایی که از سرزمین‌های تحت نفوذ اورارتوها و فریگ‌ها به دست آمده و مربوط به قرن هشتم و هفتم پیش از میلاد می‌باشند و به‌ویژه از نظر شکل ظاهری همگی قابل مقایسه باریتون‌های فلزی و سفالین مادها و ماناها بوده و با وجود این که «هی تیت» ها نیز در مراسم دینی از ریتون استفاده نموده و ریتون‌هایی به شکل نمونه‌های هخامنشی ساخته‌اند، لیکن ریتون‌هایی از یک حیوان و یا یک جانور تخیلی و از یک جامی که روی گرده حیوان به صورت عمودی تشکیل یافته، چه در آسیای صغیر و در یونان و چه در بین‌النهرین و چه در سرزمین سکاها، به احتمال زیاد با الهام از ریتون‌های ایرانی ساخته شده‌اند که بهترین نوع آنها که اصلا از نظر تزیین بدنه، زیبایی و جامی که به طور عمودی روی گرده حیوان قرار داده می‌شود قابل مقایسه با نمونه‌های بیش از خود نبوده بلکه بهتر از همه آنها و با شیوه خاصی در عصر هخامنشی ساخته شده‌اند.
هر چند که تاثیر هنر اوراتویی، آشوری و سکایی در بعضی از ریتون‌ها به‌چشم می‌خورد، ولی هنرمندان عصر هخامنشی در ساختن ریتون‌ها از نمونه‌های مادی الهام گرفته و دست به ایجاد چنین شاهکار هنری زده‌اند. همان گونه که تنه قدرتمند حیوانات واقعی و تخیلی، سنگینی سقف کاخ‌های تخت جمشید را به دوش می‌کشند، این بار همان حیوانات با همان ویژگی، جامی را بر دوش دارند که جهت استفاده پادشاهان هخامنشی ساخته شده‌اند. به طور یقین، هنرمندان در خلق این جام‌های زرین و سیمین به ویژه آنهایی که به طوری عمودی بر نیم تنه حیوانات واقعی و تخیلی اتصال یافته‌اند از ستون‌های تخت جمشید الهام گرفته و حتی شیارهای عمودی سطوح بیرونی جام‌ها به احتمال با اقتباس از شیارهای قاشقی بدنه ستون‌ها چکش‌کاری گردیده‌اند.
امتیاز : نتیجه : 0 امتیاز توسط 0 نفر مجموع امتیاز : 0


نمایش این کد فقط در ادامه مطلب

تاریخ : چهارشنبه 3 اسفند 1390 | نظرات ()بازدید : 1309

بسم الله تاریخ : چهارشنبه 19 بهمن 1390
قلعه بمپور تاریخ : جمعه 10 مهر 1394
کهندژ بلوچستان تاریخ : جمعه 10 مهر 1394
فرهنگ سامره تاریخ : یکشنبه 22 اردیبهشت 1392
فرهنگ حسونا تاریخ : جمعه 20 اردیبهشت 1392
جغرافیای تاریخی مازندران.شهرفریم تاریخ : یکشنبه 15 اردیبهشت 1392
ژان دیولافوا تاریخ : پنجشنبه 12 اردیبهشت 1392
تندیسک های ونوس در پیش ازتاریخ تاریخ : یکشنبه 08 اردیبهشت 1392
نوروزایران باستان تاریخ : سه شنبه 29 اسفند 1391
شهرستان چابهار تاریخ : شنبه 12 اسفند 1391
منابع آزمون کارشناسی ارشدباستان شناسی تاریخ : دوشنبه 10 مهر 1391
تاثیرهنرچین برهنرایران.... تاریخ : پنجشنبه 15 تیر 1391
کلیله ودمنه تاریخ : سه شنبه 13 تیر 1391
باستان شناسی درافغانستان تاریخ : دوشنبه 12 تیر 1391
تیسفون... تاریخ : یکشنبه 11 تیر 1391
طاق کسری(ایوان مداین)... تاریخ : جمعه 09 تیر 1391
نقش سپاه سربازان جاویدان درتخت جمشید... تاریخ : پنجشنبه 08 تیر 1391
قلعه فلکالافلاک لرستان... تاریخ : سه شنبه 06 تیر 1391
غاردوشه لرستان... تاریخ : دوشنبه 05 تیر 1391
غارمیرملاس واقع درکوهدشت لرستان... تاریخ : شنبه 03 تیر 1391
سلجوقیان... تاریخ : جمعه 02 تیر 1391
ایلخانان(مغول)... تاریخ : پنجشنبه 01 تیر 1391
تپه زیویه... تاریخ : چهارشنبه 31 خرداد 1391
مکتب هرات... تاریخ : جمعه 05 خرداد 1391
مکتب تبریز(2)... تاریخ : پنجشنبه 04 خرداد 1391
مکتب تبریز(1)... تاریخ : سه شنبه 02 خرداد 1391
کماالدین بهزاد... تاریخ : دوشنبه 01 خرداد 1391
آرامگاه شاهان هخامنشی درخطر... تاریخ : پنجشنبه 28 اردیبهشت 1391
سکه های ساسانی درداراب تاریخ : چهارشنبه 27 اردیبهشت 1391
کشف ابزارجراحی مغز5هزارساله درهرمزگان... تاریخ : سه شنبه 26 اردیبهشت 1391
دکترنگهبان پدرعلم باستان شناسی در ایران... تاریخ : یکشنبه 24 اردیبهشت 1391
150محوطه باستانی درقشم... تاریخ : یکشنبه 24 اردیبهشت 1391
64قطعه آجرمنقوش دوره مادها درقم کشف شد... تاریخ : شنبه 23 اردیبهشت 1391
کشف ساختارهای شطرنجی درمعماری یک شهرساسانی(استخر) تاریخ : جمعه 22 اردیبهشت 1391
ارنست هرتسفلدازکوه خواجه میگوید... تاریخ : پنجشنبه 21 اردیبهشت 1391
دیواربزرگ گرگان تاریخ : پنجشنبه 21 اردیبهشت 1391
برجسته ترین باستان شناسان تاریخ : چهارشنبه 20 اردیبهشت 1391
سوزندوزی بلوچستان تاریخ : سه شنبه 19 اردیبهشت 1391
گاندو(تمساح پوزه کوتاه) تاریخ : دوشنبه 18 اردیبهشت 1391
برگذاری چهارمین همایش باستان شناسی جنوب آسیادرزاهدان تاریخ : شنبه 02 اردیبهشت 1391
نقاشی دیواری تاریخ : پنجشنبه 11 اسفند 1390
هنرومعماری اسلامی تاریخ : چهارشنبه 10 اسفند 1390
اولین وتنهاجام انیمیشن جهان درشهرسوخته... تاریخ : سه شنبه 09 اسفند 1390
هنراسلامی دراسپانیا(اندلس) تاریخ : سه شنبه 09 اسفند 1390
شعری دروصف کوروش کبیر تاریخ : دوشنبه 08 اسفند 1390
هنرنقاشی... تاریخ : دوشنبه 08 اسفند 1390
غارهای لرستان تاریخ : یکشنبه 07 اسفند 1390
چغازنبیل(زیگورات) تاریخ : شنبه 06 اسفند 1390
چغامیش(جنوب شرقی دزفول) تاریخ : جمعه 05 اسفند 1390
مهراستوانه ای کوروش کبیر تاریخ : پنجشنبه 04 اسفند 1390


نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی


وبسایت رسمی باستان شناسی ××××××× گرگهاخوب بدانندکه دراین ایل غریب گرپدرمردتفنگ پدری هست هنوز× گرچه مردان قبیله همگی کشته شدند توی گهواره پسری هست هنوز× آب اگرنیست نترسید که درقافله مان دل دریایی وچشمان تری هست هنوز
بالای صفحه
وبسایت رسمی باستان شناسی
firefox
opera
google chrome
safari